Zaloguj
Reklama

Znaki rozpoznawcze otyłości

Znaki rozpoznawcze otyłości
Fot. Ojoimages
(0)

Autorka rozpatruje w artykule współczesne postrzeganie zjawiska nadmiernej masy ciała z kilku perspektyw: medycznej, kulturowej, społecznej i psychologicznej.

Reklama

Nadmierna masa ciała staje się zjawiskiem powszechnym w krajach wysokorozwiniętych. Jest to spowodowane m.in. dużą dostępnością pożywienia i udogodnień dnia codziennego, które znacznie ograniczają aktywność fizyczną (np. samochody, windy, elektryczny sprzęt gospodarstwa domowego). Rozmowy na temat wagi oraz różnego rodzaju diet i środków wspomagających odchudzanie są stałym tematem spotkań towarzyskich, zwłaszcza między kobietami. Najczęściej wielkość własnej masy ciała oceniana jest na podstawie posiadanej wiedzy, doświadczeń i wyobrażeń dotyczących tego, jakie wartości są prawidłowe. W ten sposób wyrabiamy sobie opinię czy nasz wygląd, jak i wygląd innej osoby mieści się w normie, czy może wymaga podjęcia stosownych środków zaradczych. Podstawowym kryterium staje się zwykle wskazanie wagi łazienkowej, jednak kryteriów rozpoznawania nadwagi czy otyłości jest znacznie więcej. Są one zależne od przyjętego punktu widzenia czyli perspektywy, w której opisywane jest dane zjawisko.

 
Perspektywa medyczna
Perspektywa medyczna rozpatruje wielkość masy ciała w kategoriach obiektywnych. Wskazuje jakie wartości masy ciała mieszczą się w normie a jakie poza nią, opierając się na wiedzy medycznej dotyczącej rozwoju człowieka, pożądanej proporcji poszczególnych wymiarów ciała oraz określonych parametrach, które sprzyjają najmniejszej zachorowalności i umieralności. Powszechnie stosowane w diagnozowaniu otyłości są:
 
  • wskaźnik masy ciała (tzw. Body Mass Index, czyli BMI) - obliczany wg wzoru Queteleta: BMI = masa ciała (kg) : wzrost (m2); klasyfikacja poszczególnych wartości BMI, została opracowana przez Światową Organizację Zdrowia i przedstawia się następująco:
NORMA = 18,5-24,9 BMI
NADWAGA = 25,0-29,9 BMI
OTYŁOŚĆ I stopnia = 30-34,9 BMI
OTYŁOŚĆ II stopnia = 35,0-39,9 BMI
OTYŁOŚĆ III stopnia = 40 i więcej BMI
 
  • porównanie właściwej masy ciała do masy należnej - masa ciała należna obliczana jest według wzoru: /wzrost (cm) – 100/ – 10 % (dla kobiet) lub 5 % (dla mężczyzn); wynik wskazuje, ile kilogramów powinno się ważyć; aby ocenić czy własna masa ciała jest prawidłowa porównuje się aktualną wagę (masa właściwa) z wagą wyliczoną (masa należna), w następujący sposób:
NORMA = masa właściwa taka sama jak masa należna
NADWAGA = masa właściwa stanowi od 110% do 120% masy należnej
OTYŁOŚĆ = masa właściwa stanowi powyżej 120% masy należnej
 
  • zawartość tkanki tłuszczowej w ogólnej masie ciała - pomiar może zostać dokonany za pomocą specjalistycznego przyrządu (np. Body State); wynik pomiaru wskazuje ile procent tkanki tłuszczowej znajduje się w ciele; interpretuje się go osobno dla kobiet i dla mężczyzn, tak jak przedstawiono poniżej:
NORMA = 20-25% (kobiety) lub 10-15% (mężczyźni)
NADWAGA = 25-30% (kobiety) lub 15-25% (mężczyźni)
OTYŁOŚĆ I stopnia = powyżej 30% (kobiety) lub powyżej 25% (mężczyźni)
 
  • obwód talii – pomiar może być dokonany za pomocą centymetra krawieckiego; wyniki interpretuje się osobno dla kobiet i dla mężczyzn oraz zależnie od właściwej grupy etnicznej; w Europie wartości te opisuje się następująco:
NORMA = poniżej 72 cm (kobiety) lub poniżej 89 cm (mężczyźni)
NADWAGA = 72-80 cm (kobiety) lub 89-94 cm (mężczyźni)
OTYŁOŚĆ = powyżej 80 cm (kobiety) lub powyżej 94 cm (mężczyźni)
 
  • stosunek obwodu talii do obwodu bioder (tzw. Weist to Hip Ratio, czyli WHR) - obliczany wg wzoru: obwód pasa (cm) : obwód bioder (cm); wynik jest pomocny w określeniu typu otyłości; wartości WHR powyżej 0,85 u kobiet i powyżej 1,0 u mężczyzn, świadczą o otyłości brzusznej, która jest szczególnie niebezpieczna dla zdrowia.
 
Diagnoza medyczna uwzględnia również inne czynniki charakteryzujące nadmierną masę ciała, takie jak np. przyczyna, czas wystąpienia czy typ otyłości. W ten sposób wyróżnia się otyłość:
  • pierwotną (jest chorobą podstawową, nie wynikającą z innych chorób; stanowi 95% przypadków) lub wtórną (jest spowodowana przez inne choroby lub zaburzenia, np. niedoczynność tarczycy)
  • wczesną (rozpoczyna się w dzieciństwie lub okresie dojrzewania) lub późną (rozpoczyna się w życiu dorosłym)
  • gynoidalną (inaczej biodrowo-udową) lub androidalną (inaczej brzuszną).
 
Z perspektywy medycznej otyłość jest przewlekłą chorobą całego organizmu. Dochodzi w niej do wtórnego uszkodzenia struktury i funkcji poszczególnych narządów i układów, spowodowanego zwiększeniem liczby i/lub wielkości komórek tłuszczowych. Jako choroba przewlekła otyłość powinna być jak najwcześniej wykrywana oraz koniecznie leczona.


Reklama
(0)
Komentarze