W okresie 3-4 miesiąca życia ssanie kciuka występuje zazwyczaj po karmieniu – dziecko ssało pierś lub butelkę i po prostu kontynuuje te czynność, gdy zniknęło źródło pokarmu. Następnie rozciąga się na okres przed karmieniem a potem na inne pory dnia. W 18 miesiącu życia dziecka następuje zazwyczaj szczytowe natężenie ssania, które słabnie ok. 2 roku zwłaszcza za dnia a w nocy towarzyszy mu często jakiś przedmiot. U trzylatka dodatkową podnietą do ssania może być np. oglądanie telewizji. Jeżeli nawyk ten nie ustąpił samoistnie w wieku 7 lat dziecko samo stara się z tym walczyć (ssanie kciuka występuje jedynie podczas słuchania, czytania, zmęczenie lub choroby czy w innej trudnej sytuacji).