Samce owsika są trudno dostrzegalne gołym okiem. Natomiast samice mają długość około 1 cm. Żyją one przez 4 tygodnie, często wychodzą przez otwór odbytowy, pełzają po skórze krocza i wysychając giną. Wywędrowywanie owsików następuje zwykle wieczorem, po zaśnięciu; powoduje to intensywny świąd. Inwazyjne jaja owsika zachowują żywotność w pomieszczeniach o stałej temperaturze i wilgotności przez kilka tygodni. Ze względu na charakterystyczne dla owsicy zjawisko autoinwazji (połykanie jaj znajdujących się najczęściej pod nie umytymi paznokciami) zarażenie ma często charakter przewlekły. Obecność pasożytów w jelicie powoduje nieznaczny stan zapalny. Szczególnie dotkliwy jest uporczywy świąd związany z wędrówką pasożytów oraz odczynem alergicznym.

U dzieci owsica może być przyczyną niepokoju ruchowego, obgryzania paznokci, trudności w skupieniu uwagi, zgrzytania zębami oraz zaburzeniami podczas snu. Często występuje także brak łaknienia, bladość powłok i cienie pod oczyma. Do powikłań owsicy należą: zapalenie wyrostka robaczkowego, zmiany zapalne okolicy odbytu związane z nadkażeniem bakteryjnym, przewlekłe stany zapalne sromu i pochwy.