Histerosalpingografia to badanie inwazyjne polegające na wykonywaniu serii zdjęć rentgenowskich miednicy małej, po uprzednim wprowadzeniu środka cieniującego do jamy macicy. Służy przede wszystkim do oceny drożności jajowodów, ale także prawidłowości stanu anatomicznego narządu rodnego. Badanie wykonuje się w pracowni rentgenowskiej.

Za pomocą specjalnego aparatu zwanego aparatem Schulzego przez szyjkę macicy wprowadzany jest kontrast, który wypełnia jej jamę oraz jajowody. Swobodne rozlanie się kontrastu w jamie otrzewnowej świadczy o drożności jajowodów.

Jakiekolwiek zaburzenia przepływu kontrastu sugerują nieprawidłowości. Ze względu na to, iż podczas zabiegu może pojawić się ból w dole brzucha, szczególnie w przypadku niedrożności jajowodów, przed zabiegiem podawane są środki przeciwbólowe. W niektórych przypadkach konieczne jest miejscowe podanie środka znieczulającego do szyjki macicy. Badanie wykonywane jest w 5-6 dniu po zakończeniu krwawienia miesiączkowego.

W przypadku nieprawidłowego wyniku HSG badanie weryfikuje się podczas laparoskopii lub histeroskopii. Metoda ta cechuje się dużą swoistością oraz niewielkim ryzykiem powikłań.