Pokrzywka i obrzęk naczynioruchowy to reakcje skórne występujące w okresie od kilku minut do godziny po kontakcie z alergenem pokarmowym. Rozpoznanie jest łatwe, gdyż istnieje ścisły związek między spożytym pokarmem a wystąpieniem objawów. Ostra pokrzywka jest najczęściej wywołana przez jaja, mleko, orzechy ziemne i laskowe, a u starszych przez ryby i skorupiaki. Atopowe zapalenie skóry (azs) jest schorzeniem o wieloletnim przebiegu, z okresami zaostrzeń i remisji. W tym wypadku reakcja alergiczna typu natychmiastowego (IgE-zależna) może odgrywać pewną rolę we wczesnych stadiach wyprysku atopowego, natomiast wiele późniejszych cech choroby jest przejawem nadwrażliwości opóźnionej. Rozróżnia się 3 typy azs: typ wypryskowaty (u niemowląt i małych dzieci), typ liszajcowaty ujawniający się u dzieci i młodzieży obraz typ świerzbiączkowy spotykany tylko u dorosłych. Pierwotnym wykwitem AZS jest grudka rozwijająca się w kierunku licznych pęcherzyków na tle zmienionej rumieniowo skóry.
Głównymi miejscami lokalizacji są: policzki (z wyjątkiem skóry wokół ust), okolica za małżowinami usznymi oraz przy przyczepie płatka uszu (bardzo typowa lokalizacja u dzieci) oraz zgięcia łokciowe i kolanowe. Zmiany mogą też mieć charakter uogólniony. Silny świąd i zaniedbania pielęgnacyjne mogą prowadzić do nadkażeń bakteryjnych. Wyprysk atopowy może ulec zaostrzeniu w każdym wieku dziecka, a zmiany zajmują duże obszary na tułowiu, twarzy i w innych miejscach.
Stwierdzono, że przyczyną nasilenia zmian skórnych są najczęściej błędy dietetyczne i spożycie takich produktów jak: soja, konserwanty, owoce cytrusowe, warzywa, jaja i zboża. Należy jednak podkreślić, że wbrew potocznej opinii, pomimo znaczącej komponenty alergicznej, azs nie jest związany tylko i wyłącznie z nadwrażliwością na pokarmy.
Zmiany skórne u dziecka z azs są przejawem uwarunkowanej genetycznie predyspozycji skóry do suchości i reagowania wysiewem typowych zmian w odpowiedzi na wiele nieswoistych czynników. U wielu pacjentów nawet bardzo restrykcyjna, hipoalergiczna dieta, nie powoduje pełnej poprawy stanu skóry. Z tego powodu oprócz zidentyfikowania i wyeliminowania z diety określonych alergenów, kluczowo ważne jest leczenie miejscowe i odpowiednia higiena skóry.
Materiały zawarte w dziale Specjalista Radzi mają charakter informacyjny i należy je traktować jako dodatkową pomoc przy udzieleniu niezbędnej pomocy choremu oraz jako ewentualny wstęp do leczenia przez specjalistę. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za efekty zastosowania w praktyce informacji umieszczonych w dziale Specjalista Radzi.