Wysiłkowe nietrzymanie moczu - diagnostyka kliniczna

Artykuł przedstawia najważniejsze wiadomości dotyczące wysiłkowego nietrzymania moczu przydatne dla lekarza praktyka. Szczególną uwagę zwrócono na diagnostykę kliniczną i metody leczenia wysiłkowego nietrzymania moczu.

Definicja: Wysiłkowe nietrzymanie moczu u kobiet polega na mimowolnym wypływaniu moczu przez cewkę moczową w momencie wzrostu ciśnienia śródpęcherzowego, któremu nie towarzyszy uczucie parcia na mocz.

Jest to spowodowane napinaniem mięśni brzucha podczas kaszlu, kichania, śmiechu czy podnoszenia ciężkich przedmiotów. 

Podział na 3 stopnie:

1 stopień - wypływ moczu podczas kaszlu, kichania itp. tylko  w pozycji stojącej

2 stopień - wypływ moczu podczas tłoczni brzusznej, czasem nawet w pozycji leżącej lub podczas zmiany pozycji z leżącej na stojącą.

3 stopień - wypływ moczu w pozycji leżącej, nawet przy minimalnym wzroście ciśnienia śródbrzusznego.

Bezpośrednią przyczyną jest utrata podparcia podstawy pęcherza moczowego, jego trójkąta oraz bliższego przypęcherzykowego odcinka cewki moczowej, co prowadzi do niekorzystnej zmiany stosunków anatomicznych.

Fizjologicznie -> ciśnienie cewki przewyższa ciśnienie śródpęcherzowe. Kąty cewkowo-pęcherzowy przedni oraz cewkowo-pęcherzowy tylny wynoszą 90 stopni.

U kobiet z wysiłkowym nietrzymaniem moczu tylny kąt cewkowo-pęcherzowy jest bardziej wygładzony i zbliża się do 180 stopni. Przedni kąt cewkowo-pęcherzowy może zmienić się z kata prawie prostego w kąt ostry.

Czynniki ryzyka nietrzymania moczu:

  • poród drogami natury -> przedłużony II okres, kleszcze, makrosomia, episiotomia
  • otyłość
  • hypoestrogenizm
  • wysiłek
  • zaparcia
  • astma, nikotynizm, uporczywy kaszel

 

DIAGNOSTYKA KLINICZNA:

1.   test podpaskowy standaryzowany

czas

procedura

0

Załóż podpaskę

15

Wypij 500 ml płynu siedząc

30

Spaceruj, wejdź na schody

45

60

Kaszel, siadanie

Ważymy podpaskę:

< 2 gramy -> trzymanie moczu

2 – 10 gramów -> nietrzymanie umiarkowanego stopnia

11 – 50 gramów -> nietrzymanie dużego stopnia

> 50 gramów -> nietrzymanie znacznego stopnia

 

2. próby kaszlowe -> Bonney’a (bez podparcia ścian pochwy), Marschalla-Marchettiego (z podparciem ścian pochwy 2 palcami).

3. ocena objętości zalegania

4.  ocena FS (First Sensation to Void = pierwsze czucie oddania moczu). Fizjologicznie potrzeba mikcji pojawia się przy wypełnieniu pęcherza 180-200 ml. Przy hypertonii pęcherza odczucie to występuje już przy wypełnieniu 110 – 130 ml.

5. Q-tip test -> pałeczka do cewki moczowej i następnie próba Valsalvy ® ocena zmiany kata nachylenia pałeczki

6.  perineometria -> ocena kurczliwości dna miednicy. Wykonanie -> w pochwie umieszcza się balonik wypełniony płynem, pacjentka ma wykonywać skurcze mięśni dna miednicy -> odczytywanie zmian ciśnień.

7. BADANIA URODYNAMICZNE 

  • cystometria urodynamiczna (ocena ciśnienia śródpęcherzowego, ciśnienia śródbrzusznego, ciśnienia wypieracza, objętości moczu, EMG) -> wypełnić pęcherz moczowy do uczucia parcia, w/w pomiary uzyskuje się przy pomocy specjalnych elektrod umieszczonych w pęcherzu, w cewce moczowej, w pochwie (odbytnicy)
  • uroflowmetria -> obserwacja sposobu mikcji i ilości moczu w jednostce czasu. Pomiary: objętości wydalania, maksymalne tempo przepływu, średnie tempo przepływu, czas do maksymalnego przepływu, czas przepływu, czas mikcji, czas opóźnienia.
  • Badanie przepływu moczu -> mierzenie objętości wydalanego przez cewkę moczu w jednostce czasu podczas całej mikcji.

 

LECZENIE:

Kwestionariusz Gaudenza -> badania gin i urodynamiczne -> rozpoznanie wysiłkowego nietrzymania moczu -> ćwiczenia Kegla -> operacja laparoskopowa metodą Burcha; plastyka tylna pochwy i krocza lub TVT.

 

Leczenie operacyjne. Głównym celem jest przywrócenie prawidłowych stosunków topograficznmych między narządami miednicy mniejszej. Osiąga się to poprzez przywrócenie prawidłowego tylnego kąta pęcherzowo-cewkowego, a także likwidację uchyłku pochwowego pęcherza. Wykonywane operacje dzielimy na dwie grupy:

  I.  operacje podporowe

1.   plastyka przednia i tylna pochwy

a)   plastyka przednia pochwy

b)   wysoka perytonizacja zatoki Douglasa

c)   zespolenie więzadeł obłych macicy

d)   zeszycie mięśni kulszowo-jamistych

e)   plastyka łonowo-guziczna według Franza i Ingelmana-Sundberga

2.   plastyka przednia z amputacją części pochwowej szyjki

3.   plastyka tylnej ściany pochwy i krocza

a) plastyka dźwigaczy

b)   plastyka dźwigaczy i powięzi wg Shawa i O’Sullivana

4. plastyka manchesterska (operacja Fothergilla)

5. plastyka brzuszna dźwigaczy, operacja pętlowa wg Lahodnego z częściowym obwodowym odnerwieniem pęcherza

 

 

II.  operacje podwieszające

1.   cystouretropeksja

a)   operacja według Marschalla-Marchettiego-Krantza

b)   operacja Burcha

c)   operacja Hirscha

d)   operacja Balla

2.   operacje pętlowe

a)   zawieszenie cewki i pęcherza według Pereyra

b)   zawieszenie pachwinowo-pochwowe według Narika i Palmricha

c)   pętlowa operacja powięziowa wg Aldridge’a

d)   pętlowa operacja powięziowa wg Fischera

e)   operacja pętlowa za pomocą taśmy liofilizowanej opony twardej

Definicja: Wysiłkowe nietrzymanie moczu u kobiet polega na mimowolnym wypływaniu moczu przez cewkę moczową w momencie wzrostu ciśnienia śródpęcherzowego, któremu nie towarzyszy uczucie parcia na mocz.

Jest to spowodowane napinaniem mięśni brzucha podczas kaszlu, kichania, śmiechu czy podnoszenia ciężkich przedmiotów. 

Podział na 3 stopnie:

1 stopień - wypływ moczu podczas kaszlu, kichania itp. tylko  w pozycji stojącej

2 stopień - wypływ moczu podczas tłoczni brzusznej, czasem nawet w pozycji leżącej lub podczas zmiany pozycji z leżącej na stojącą.

3 stopień - wypływ moczu w pozycji leżącej, nawet przy minimalnym wzroście ciśnienia śródbrzusznego.

Bezpośrednią przyczyną jest utrata podparcia podstawy pęcherza moczowego, jego trójkąta oraz bliższego przypęcherzykowego odcinka cewki moczowej, co prowadzi do niekorzystnej zmiany stosunków anatomicznych.

Fizjologicznie -> ciśnienie cewki przewyższa ciśnienie śródpęcherzowe. Kąty cewkowo-pęcherzowy przedni oraz cewkowo-pęcherzowy tylny wynoszą 90 stopni.

U kobiet z wysiłkowym nietrzymaniem moczu tylny kąt cewkowo-pęcherzowy jest bardziej wygładzony i zbliża się do 180 stopni. Przedni kąt cewkowo-pęcherzowy może zmienić się z kata prawie prostego w kąt ostry.

Czynniki ryzyka nietrzymania moczu:

  • poród drogami natury -> przedłużony II okres, kleszcze, makrosomia, episiotomia
  • otyłość
  • hypoestrogenizm
  • wysiłek
  • zaparcia
  • astma, nikotynizm, uporczywy kaszel

 

DIAGNOSTYKA KLINICZNA:

1.   test podpaskowy standaryzowany

czas

procedura

0

Załóż podpaskę

15

Wypij 500 ml płynu siedząc

30

Spaceruj, wejdź na schody

45

60

Kaszel, siadanie

Ważymy podpaskę:

< 2 gramy -> trzymanie moczu

2 – 10 gramów -> nietrzymanie umiarkowanego stopnia

11 – 50 gramów -> nietrzymanie dużego stopnia

> 50 gramów -> nietrzymanie znacznego stopnia

 

2. próby kaszlowe -> Bonney’a (bez podparcia ścian pochwy), Marschalla-Marchettiego (z podparciem ścian pochwy 2 palcami).

3. ocena objętości zalegania

4.  ocena FS (First Sensation to Void = pierwsze czucie oddania moczu). Fizjologicznie potrzeba mikcji pojawia się przy wypełnieniu pęcherza 180-200 ml. Przy hypertonii pęcherza odczucie to występuje już przy wypełnieniu 110 – 130 ml.

5. Q-tip test -> pałeczka do cewki moczowej i następnie próba Valsalvy ® ocena zmiany kata nachylenia pałeczki

6.  perineometria -> ocena kurczliwości dna miednicy. Wykonanie -> w pochwie umieszcza się balonik wypełniony płynem, pacjentka ma wykonywać skurcze mięśni dna miednicy -> odczytywanie zmian ciśnień.

7. BADANIA URODYNAMICZNE 

  • cystometria urodynamiczna (ocena ciśnienia śródpęcherzowego, ciśnienia śródbrzusznego, ciśnienia wypieracza, objętości moczu, EMG) -> wypełnić pęcherz moczowy do uczucia parcia, w/w pomiary uzyskuje się przy pomocy specjalnych elektrod umieszczonych w pęcherzu, w cewce moczowej, w pochwie (odbytnicy)
  • uroflowmetria -> obserwacja sposobu mikcji i ilości moczu w jednostce czasu. Pomiary: objętości wydalania, maksymalne tempo przepływu, średnie tempo przepływu, czas do maksymalnego przepływu, czas przepływu, czas mikcji, czas opóźnienia.
  • Badanie przepływu moczu -> mierzenie objętości wydalanego przez cewkę moczu w jednostce czasu podczas całej mikcji.

 

LECZENIE:

Kwestionariusz Gaudenza -> badania gin i urodynamiczne -> rozpoznanie wysiłkowego nietrzymania moczu -> ćwiczenia Kegla -> operacja laparoskopowa metodą Burcha; plastyka tylna pochwy i krocza lub TVT.

 

Leczenie operacyjne. Głównym celem jest przywrócenie prawidłowych stosunków topograficznmych między narządami miednicy mniejszej. Osiąga się to poprzez przywrócenie prawidłowego tylnego kąta pęcherzowo-cewkowego, a także likwidację uchyłku pochwowego pęcherza. Wykonywane operacje dzielimy na dwie grupy:

  I.  operacje podporowe

1.   plastyka przednia i tylna pochwy

a)   plastyka przednia pochwy

b)   wysoka perytonizacja zatoki Douglasa

c)   zespolenie więzadeł obłych macicy

d)   zeszycie mięśni kulszowo-jamistych

e)   plastyka łonowo-guziczna według Franza i Ingelmana-Sundberga

2.   plastyka przednia z amputacją części pochwowej szyjki

3.   plastyka tylnej ściany pochwy i krocza

a) plastyka dźwigaczy

b)   plastyka dźwigaczy i powięzi wg Shawa i O’Sullivana

4. plastyka manchesterska (operacja Fothergilla)

5. plastyka brzuszna dźwigaczy, operacja pętlowa wg Lahodnego z częściowym obwodowym odnerwieniem pęcherza

 

 

II.  operacje podwieszające

1.   cystouretropeksja

a)   operacja według Marschalla-Marchettiego-Krantza

b)   operacja Burcha

c)   operacja Hirscha

d)   operacja Balla

2.   operacje pętlowe

a)   zawieszenie cewki i pęcherza według Pereyra

b)   zawieszenie pachwinowo-pochwowe według Narika i Palmricha

c)   pętlowa operacja powięziowa wg Aldridge’a

d)   pętlowa operacja powięziowa wg Fischera

e)   operacja pętlowa za pomocą taśmy liofilizowanej opony twardej

Poleć znajomemudrukuj tekst
Oceń artykuł: 
 0 głosów

Kobieta - zdrowie i profilaktyka (rozwiń)

Dermatologia i kosmetologia (rozwiń)

Dziecko - zdrowie i profilaktyka (rozwiń)

Mężczyzna - zdrowie i profilaktyka (rozwiń)

Praca (rozwiń)

O zdrowiu - choroby cywilizacyjne (rozwiń)

NFZ to:

Konkurs na forum
Konkurs tematyczny