Szkoła rodzenia to instytucja, której podstawowym celem jest przygotowanie ciężarnej do porodu i jej aktywnego uczestnictwa w nim, a także przygotowanie uczestniczącego/cej w porodzie partnera/partnerki.

Psychoprofilaktyka szkoły rodzenia jest zespołem wielu działań, które zmierzają do kształtowania nowego modelu przeżywania rodzicielstwa. W skład tych działań wchodzi:

• dydaktyka( zdobywanie informacji na temat przebiegu ciąży, porodu i połogu),
• psychoterapia,
• fizjoprofilaktyka.

Zadaniem psychoprofilaktyki nie jest zwalczanie bólu, a nastawianie na naturalną interpretację doznań bólowych oraz właściwe zachowanie w czasie dyskomfortu wywołanego bólem. Informacje zdobyte w szkole rodzenia w dużym stopniu wpływają na zmniejszenie napięcia i lęku przed owym dyskomfortem.

Na spotkaniach, w których uczestniczą ciężarne wraz z partnerami/partnerkami, prowadzone są zajęcia teoretyczne, na których zagadnienia ilustrowane są pokazami filmowymi czy plakatami. Natomiast w czasie zajęć praktycznych przyszli rodzice mogą nauczyć się jak pielęgnować i kąpać noworodka.

Uczestnictwo w szkole rodzenia, obejmuje także ćwiczenia gimnastyczne. Już w I trymestrze ciąży rozpoczyna się ćwiczenia fizyczne, mające na celu poprawę kondycji i postawy ciężarnej. Są one wykorzystywane do połowy ciąży, o ile tylko nie występują żadne przeciwwskazania do ich stosowania. W II połowie ciąży dochodzą ćwiczenia oddechowe, relaksacyjne oraz ułatwiające koncentrację.

PRZYKŁADOWE ROZPLANOWANIE ZAJĘĆ SZKOŁY RODZENIA. 

Pierwsze spotkanie w szkole rodzenia odbywa się najczęściej przed 12 tygodnia ciąży. Jest to pierwsza lekcja, na której wiele możesz się dowiedzieć. Położna lub lekarz położnik dostarczy Ci informacji na temat konieczności odbywania wizyt w poradni K oraz jakie badania i testy są szczególnie ważne w czasie ciąży. Omówiony zostanie sposób racjonalnego odżywiania się, a także jakie dolegliwości mogą towarzyszyć Ci na początku ciąży, jak długo mogą one potrwać oraz jak skutecznie sobie z nimi będziesz mogła poradzić.

Drugie spotkanie przypada około 20 tygodnia ciąży. Położna w czasie tej lekcji przekaże Ci wiedzę na temat fizjologicznego przebiegu porodu, a także przedstawi jak będzie rozwijać się dziecko w Twoim łonie. Dowiesz się w jakie ubrania powinnaś się zaopatrzyć, by było Ci wygodnie, nawet wtedy, gdy Twoje ciało zacznie nabierać kształtów charakterystycznych dla kobiet ciężarnych (powiększający się brzuch oraz piersi). Na tych zajęciach będzie obecna również położna z sali porodowej, która wraz z fizjoterapeutką , udzieli wskazówek o sposobach dzięki którym w czasie porodu będziesz mogła zrelaksować się i odprężyć (techniki oddechowe, techniki masażu, ćwiczenia postawy), przez co zdecydowanie zmniejszy się ból towarzyszący akcji skurczowej podczas porodu.

Trzecie spotkanie to 22 tydzień ciąży. W tym czasie dowiesz się jakie są zwiastuny rozpoczynającego się porodu. Położna wytłumaczy Ci jak rozpoznasz, że poród rozpoczął się, a także jak rozpoznać i zróżnicować występujące skurcze macicy oraz odpłynięcie wód płodowych i jak zachować się w takiej sytuacji. Ta lekcja, w większym stopniu niż poprzednie, będzie poświęcona Twojemu, jeszcze nie narodzonemu dziecku. Pielęgniarka z oddziału noworodkowego dostarczy nowych informacji na temat ubioru, pieluszek i przewijania, co będzie łatwiej przyswajalne dzięki licznym prezentacją oraz ćwiczeniom praktycznym z waszym uczestnictwem.

W dalszym ciągu będziesz pogłębiać swą wiedzę na temat racjonalnego odżywiania w czasie ciąży oraz ćwiczeń relaksujących, a także tych, które mają na celu utrzymanie prawidłowej postawy ciała.

Czwarte spotkanie- 24 tydzień ciąży. Położna pomoże Ci się zapoznać z terminologią używaną przez personel medyczny na sali porodowej, w takim stopniu, by nie wprawiał Cię on w zakłopotanie, wynikające z niewiedzy. Na tych zajęciach duża uwaga zostanie poświęcona Twojemu partnerowi. Pozwoli mu to na oswojenie się z nową rolą oraz zaakceptowanie tego, że zostanie ojcem.

Lekarz położnik wraz z położną omówią czego możesz oczekiwać, a czego spodziewać się w czasie porodu. Dowiesz się w jaki sposób radzić sobie z bólem, jak go zwalczać, w jaki sposób relaksować się i oddychać w sposób kontrolowany. Zaznajomią Cię z urządzeniami monitorującymi stan zdrowia Twojego dziecka, jeszcze przed jego narodzeniem.

Piąte spotkanie w 26 tygodniu ciąży. To czas, w którym powinnaś dowiedzieć się jak najwięcej szczegółów dotyczących pierwszego i drugiego okresu porodu, co w czasie ich trwania może się wydarzyć, a także jakie nieprawidłowości mogą nastąpić.

Pielęgniarka z oddziału noworodkowego doradzi Ci co powinnaś kupić i przygotować w wyposażeniu dla noworodka. Zapozna Cię z najczęstszymi reakcjami dziecka, do których musisz się przyzwyczaić w jego pierwszych dniach życia (np. płacz z powodu; głodu, mokrej czy zanieczyszczonej pieluchy, kolki, braku zainteresowania jego osobą).

Szóste spotkanie- 28 tydzień ciąży. Na tych zajęciach obecny będzie pracownik socjalny, który wyjaśni Ci jakiej pomocy możesz spodziewać się od państwa po urodzeniu dziecka. Przedstawi ściśle wiążące się z tym przepisy prawne, z którymi warto się zapoznać.

Położna omówi z Tobą cel i  konieczność zastosowania indukcji porodu oraz na czym ona polega. Dostarczone zostaną Ci również wiadomości na temat  pozycji, które mogą okazać się bardzo przydatne podczas porodu. Twój partner dowie się w jaki sposób będzie mógł Ci pomagać przy narodzinach Waszego dziecka, w chwilach gdy Ty będziesz już zmęczona.

Szczegółowo zostaną omówione zalety karmienia naturalnego. Dowiesz się jak karmić swoje dziecko piersią, jakie dobierać do tego pozycje i jak radzić sobie w sytuacjach trudnych z tym związanych (np. brak pokarmu, nawał i zastój pokarmu, bolesność i krwawienie brodawek).

Siódme spotkanie- 30 tydzień ciąży. W dalszym ciągu będziesz uczyć się kontrolowanego oddychania i relaksacji podczas porodu. Położna przedstawi Ci ewentualność przeprowadzenia porodu przez cięcie cesarskie ze specjalnych do tego wskazań (np. przy położeniu miednicowym płodu u pierwiastki, ciąża bliźniacza, ze szczególnych wskazań). Twój partner dowie się jakie czekają go obowiązki, jako przyszłego ojca. Razem z Tobą będzie mógł uczestniczyć w ćwiczeniach kąpieli noworodka oraz opieki nad nim. Zapoznasz się z zaletami systemu rooming-in (matka-dziecko) obowiązującego na oddziale położniczo-noworodkowym, który obecnie uznany jest za najbardziej korzystny dla matki i dziecko przez co znalazł zastosowanie w większości polskich szpitali.

Ósme spotkanie w 32 tygodniu ciąży. Na tych zajęciach powtórzysz sobie wraz z położną, wszystkie dotychczasowe zebrane informacje na temat porodu. W razie jakichkolwiek wątpliwości czy niewiedzy możesz zadawać pytania. Lekarz położnik czy położna chętnie udzielą Ci odpowiedzi. Poinformowana zostaniesz na temat konieczności i celu odwiedzin położnej środowiskowej, gdy  po porodzie z dzieckiem będziecie już w domu oraz o wizytach w poradni D.

Dziewiąte spotkanie- 34 tydzień ciąży. To już przedostatnie zajęcia w szkole rodzenia. W czasie ich trwania będziesz oprowadzona po sali porodowej, oddziale położniczym i noworodkowym, w celu zapoznania się z nimi. Dowiesz się jakie czynności higieniczne i dietę po porodzie będziesz musiała stosować, w zależności czy będzie to poród siłami natury czy cięcie cesarskie.

Położna poinformuje Cię do jakich zaleceń stosować się gdy będziesz już z dzieckiem w domu, kiedy zgłosić się macie na wizyty i badania kontrolne. Dobrze by było, gdybyś już teraz pomyślała jakie wprowadzić ułatwienia po powrocie do domu, zaplanować rozkład dnia dziecka, na tyle na ile to jest możliwe. Podsumujecie wiadomości dotyczące karmienia naturalnego, a także dowiesz się pewnych nowości na temat karmienia sztucznego noworodka.

Dziesiąte spotkanie- 36 tydzień ciąży. To już ostatnie spotkanie, na którym wyświetlony zostanie film przedstawiający poród. Informacje dostarczone Tobie podczas wszystkich spotkań są już wystarczające, by można stwierdzić, że jesteś dobrze przygotowana i gotowa do porodu. Na tym spotkaniu miejsce będzie miała ożywiona dyskusja pomiędzy uczestniczkami zajęć w szkole rodzenia, a personelem medycznym, w czasie której zostaną rozwiane wszelkie nurtujące Cię pytania i wątpliwości.

Podsumowując działalność szkół rodzenia można stwierdzić, że u kobiety ciężarnych, które do nich uczestniczyły, częściej występują porody o przebiegu fizjologicznym, mniej jest natomiast porodów powikłanych. Dzięki zajęciom w szkole rodzenia pogłębia się dialog między partnerami, a także pozwalają one na wczesne nawiązanie kontaktu z dzieckiem. Kształtują świadome i odpowiedzialne rodzicielstwo już od pierwszych chwil życia dziecka.