Niektóre leki stosowane w leczeniu schizofrenii i choroby dwubiegunowej hamują replikację Toxoplasma gondii. Zdaniem autorów pracy, może to mieć wpływ terapeutyczny w niektórych postaciach schizofrenii. W badaniu, którego współautorem jest E. Fuller Torrey ze Stanley Foundation, oceniono wpływ szeregu neuroleptyków I i II generacji oraz leków stabilizujących nastrój na replikację Toxoplasma gondii. Okazało się, że pośród testowanych leków wiele leków antypsychotycznych i stabilizujących nastrój hamuje replikację T. gondii. Największe działanie przeciwko pierwotniakom wykazywały haloperidol i kwas walproinowy. Działanie kwasu walproinowego miało zbliżoną siłę do działania trimetoprimu który był stosowany jako lek odniesienia. Działanie neurolpetyków na pierowotniaki było już znane, jednak po raz pierwszy wykazano je w odniesieniu do leków stabilizujących nastrój. Autorzy rozważają kilka możliwych znaczeń tego działania leków. Między innymi uważają, że terapeutyczne działanie tych leków może być uzupełniane przez ich anty-pierwotniakowe właściwości u tych osób, które są zainfekowane. W takich przypadkach byłyby one szczególnie skuteczne u osób ze schizofrenią, które są jednocześnie zakażone Toxoplasmą.

Działanie terapeutyczne leków przeciwpsychotycznych jest wiązane głownie z ich wpływem na receptory dopaminergiczne. Rozważania dotyczące działania leków stabilizujących nastrój także koncentrują się wokół ich działania na systemy receptorowe. Jednak leki te mają także działanie przeciw-wirusowe i przeciw-pasożytnicze. Leki przeciwpsychotyczne działają na wirusy polio, grypy, zapalenia mózgu, odry, herpes simplex 2, arenawirusy, HIV typ 1 i inne retrowirusy. Przejście infekcji HIV w AIDS następowało wolniej u osób z infekcją HIV przyjmujących leki przeciwpsychotyczne. Także liczne pierwotniaki ( mdzin. Trypanosoma, Plasmodium, Entoameba, Toxoplasma) są wrażliwe na wpływ tej grupy leków.

Toxoplasma gondii jest wewnątrzkomórkowym pierwotniakiem który występuje u kotów, ale może także infekować ludzi. Może w takim przypadku infekować także ośrodkowy układ nerwowy w sposób ostry lub przewlekły. Skutki takiej infekcji mogą manifestować się behawioralnie i neurologicznie, a jednym z nich może być także psychoza. Opisywano omamy i urojenia jako wynik zakażenia T. gondii. Istnieje praca opisująca różnice osobowościowe pomiędzy osobami seropozytywnymi a seronegatywnymi względem Toxoplasma gondi. Zakażenie T. gondii u osób z HIV jest związane z występowaniem urojeń, omamów i zaburzeń myślenia. W surowicy osób ze schizofrenią i chorobą dwubiegunową stwierdzano podwyższone miana przeciwciał przeciwko T. gondii.

Zbadano wpływ na replikację T. gondii następujących leków:
· Karbamazepina, lit, kwas walproinowy
· Chorpromazyna, flufenazyna, haloperidol, klozapina, quetiapina, olanzapina, risperidon
· Trimetoprim

Stwierdzono, że większość leków wykazywało pewną aktywność . Spośród leków stabilizujących nastrój największym wpływem charakteryzował się kwas walproinowy zarówno w postaci wolnego kwasu jak i soli sodowej. Karbamazepina wykazywała niewielką aktywność przeciwko replikacji T. gondii. Takiego wpływu pozbawiony był lit.
Spośród leków przeciwpsychotycznych najsilniejsze działanie wykazywał haloperidol, a kolejnym lekiem w kolejności był 9-OH risperidon, metabolit risperidonu. Stwierdzono także działanie flufenazyny, natomiast chlorpromazyna wykazywała niewielkie działanie anty-replikacyjne.

Dotychczasowe badania nad wpływem leków przeciwpsychotycznych na replikację T. gondii obejmowały głównie chlorpromazynę. Okazuje się że inne leki mają większy wpływ na tego pierwotniaka. Natomiast nie było dotychczas prac nad wpływem leków stabilizujących nastrój na inhibicje replikacji T. gondii. Autorzy przypuszczają, że działanie przeciwpierwotniakowe tych leków może być związane z ich wpływem na kanały wapniowe, ponieważ wapń jest niezbędny pierwotniakowi do penetracji komórek gospodarza. Nie jest jasne praktyczne znaczenie tych wyników.

Autorzy rozważają następujące możliwości:
· T. gondii i neurony dzielą wspólne mechanizmy wychwytu jonów, które mogą być zmieniane przez leki. W takim wypadku T. gondii mogłaby służyć jako użyteczny model do screeningu nowych leków mogących mieć zastosowanie w leczeniu schizofrenii
· Działanie przeciwpsychotyczne i stabilizujące nastrój może być wspomagane przez hamujące działanie leków na replikację T. gondii u osób zakażonych ze schizofrenią lub chorobą dwubiegunową.