Ciąża jest czasem radosnego oczekiwania, ale jednocześnie okresem, w którym należy zwracać szczególną uwagę na swoje zdrowie i odpowiednio je pielęgnować. Ma to kluczowe znaczenie dla dalszego prawidłowego przebiegu ciąży, jak i kondycji zdrowotnej przyszłego dziecka. W tym okresie kobieta staje się odpowiedzialna nie tylko za siebie, ale również za swoje nienarodzone jeszcze dziecko. W związku z obniżoną odpornością immunologiczną, a tym samym zwiększoną podatnością na wszelkiego rodzaju infekcje w czasie ciąży, łatwiej dochodzi do przeziębień i innych infekcji bakteryjnych lub wirusowych, szczególnie w porach przejściowych oraz w porze zimowej. Niestety samo unikanie osób zakażonych lub wszystkich sytuacji zwiększających ryzyko infekcji, jak np. duże skupiska ludzi (kina, supermarkety itp.), nie zawsze jest wystarczające i pomimo stosowania wszelkich środków ostrożności nie udaje się uniknąć zakażenia. Częste i gwałtowne zmiany temperatur powietrza, opady deszczu czy zimny, przenikliwy wiatr, a do tego spadek naturalnej odporności sprzyjają zapadaniu i rozwojowi tego typu infekcji.

Najczęściej pojawiającą się infekcją jest zwykłe przeziębienie. Można je zdefiniować jako poczucie ogólnego osłabienia z towarzyszącymi objawami rozpoczynającej się infekcji górnych dróg oddechowych. Dla kobiet ciężarnych szczególnie niebezpieczne są zakażenia bakteryjne i wirusowe mylone z przeziębieniem, jak grypa, zapalenie gardła, krtani, oskrzeli czy płuc. Wyjątkowo groźne są wówczas, gdy towarzyszy im wysoka temperatura ciała, dreszcze, bóle mięśniowe czy ropna wydzielina z nosa oraz jeżeli przebiegają w pierwszym trymestrze ciąży, kiedy trwa tzw. organogeneza, czyli tworzenie się i rozwój narządów płodu. Zaczyna się ona około 17, a kończy około 56 dnia od zapłodnienia. Wysoka gorączka u kobiety ciężarnej może doprowadzić do wystąpienia niegroźnych skurczów macicy, ale również stwarza ryzyko poronienia we wczesnym okresie ciąży albo porodu przedwczesnego w ciąży zaawansowanej.

Objawy przeziębienia:

• Bóle głowy
• Wysięk z nosa
• Bóle gardła
• Łagodny kaszel
• Podwyższona temperatura ciała
• Ogólne osłabienie

Zwykłe przeziębienie mija najczęściej po kilku dniach, jednak ze względu na podobieństwo wczesnych objawów, samodzielnie trudno jest je odróżnić od innej infekcji np. grypy. Grypa to zakaźna infekcja wirusowa, której przebieg jest znacznie poważniejszy aniżeli przeziębienia. Krótkotrwałe przeziębienie nie stanowi zagrożenia dla rozwijającego się płodu, jednak grypa lub inne infekcje przebiegające z wysoką temperaturą mogą wyrządzić wiele szkód. Ciężka infekcja wirusem grypy przebiegającą w II lub III trymestrze ciąży może wpływać na zmniejszenie masy urodzeniowej płodu, a także zwiększenie ryzyka porodu przedwczesnego.
 

Warto zaznaczyć, iż brak jest jednoznacznych badań stwierdzających powstawanie wad wrodzonych płodu na skutek teratogennego działania samego wirusa grypy. Wszelkie nieprawidłowości są raczej wynikiem zażywania nieodpowiednich leków lub też zbyt dużych ich dawek, albo na skutek wysokiej temperatury ciała. 

Objawy grypy:

• Wysoka gorączka (często powyżej 39 C)
• Nasilony ból mięśni i głowy
• Ogólne rozbicie i osłabienie
• Kaszel i katar
• Czasami zaburzenia żołądkowo-jelitowe

Należy pamiętać o tym, iż w czasie ciąży, zwłaszcza w jej pierwszych tygodniach, najczęściej temperatura ciała wzrasta o ok. 0,5 stopnia. Jest to stan fizjologiczny i nie powinien wywoływać niepokoju. Utrzymująca się od momentu jajeczkowania temperatura ciała na poziomie ok. 37 C jest jednym z objawów wczesnej ciąży. Podwyższona temperatura 37 – 37,5 jest wynikiem zmian hormonalnych zachodzących w organizmie wywołanych ciążą, przede wszystkim na skutek wytwarzanego przez organizm progesteronu. Temperaturę ponad 37,6 C można już uznać za gorączkę, która jest naturalnym mechanizmem obronnym i najczęściej świadczy o toczącej się infekcji.

W przypadku kobiet ciężarnych nie powinno się samemu stawiać diagnozy lecz koniecznie wybrać się do lekarza. W początkowym stadium niewielkich infekcji każda ciężarna jest w stanie poradzić sobie z nią sama za pomocą domowych sposobów, jednak jeżeli infekcja się rozwija takie sposoby mogą być niewystarczające i może okazać się konieczne przyjmowanie silniejszych leków. Jak wiadomo w czasie ciąży nie powinno się przyjmować samodzielnie żadnych leków, bez konsultacji z lekarzem, gdyż mogą one wpłynąć niekorzystnie na ciążę, zwłaszcza, że niektóre środki farmaceutyczne mogą mieć działanie teratogenne na płód. Przenikają one przez barierę łożyska i docierają do rozwijającego się organizmu. Mogą stać się przyczyną zakłócenia rozwoju i pracy serca, wątroby, układu krwiotwórczego czy też nerkowego u płodu. Dotyczy to również niektórych leków ziołowych czy homeopatycznych.

Łagodne przeziębienie najczęściej ustępuje samo przy wspomaganiu delikatnymi sposobami domowymi. Dobre rezultaty można osiągnąć wypijając gorące mleko z miodem lub też herbatki z lipy, czarnego bzu czy malin. Napoje te mają działanie napotne i pozwalają na pozbycie się toksyn z organizmu. Należy więc pamiętać o częstej zmianie przepoconej odzieży. Duże znaczenie w czasie przeziębienia lub grypy ma dostarczanie organizmowi dużej ilości płynów. Minimum spożytych płynów powinno wynosić od 1 do 3 litrów na dobę. Zaleca się picie soków i herbatek owocowych oraz niegazowanej wody mineralnej. Unikać należy kawy, mocnej czarnej herbaty czy np. coca-coli. Pozwala to nie tylko na obniżenie temperatury ciała, ale również na pozbycie się toksyn z organizmu.

Zakatarzony nos można smarować maścią majerankową, a oddychanie ułatwić stosując inhalacje z roztworu soli kuchennej lub sody oczyszczonej. Dokuczliwy katar złagodzić można poprzez wdychanie zapachu roztartego liścia bardzo popularnej rośliny doniczkowej jaką jest geranium. Przyrządzony domowy, gorący rosół drobiowy zawiera substancje wzmagające wydzielanie śluzu w przewodach nosowych. Picie takiego rosołu ułatwi opróżnianie nosa z zalegającej wydzieliny i zmniejszy uczucie zatkanego nosa. Śluzówkę nosa można nawilżać solą fizjologiczną. W czasie ciąży nie należy używać popularnych kropli do nosa.

Bolące gardło lub drobne infekcje dróg oddechowych można zwalczyć płucząc gardło wodą utlenioną lub ciepłym sokiem z cytryny z dodatkiem miodu. Wyśmienicie sprawdzają się również samodzielnie sporządzone syropy z cebuli czy czosnku wzmagające odporność, działające wzmacniająco i przeciwzapalnie. Czosnek dzięki zawartym w nim fitoncydów czyli naturalnych substancji bakteriobójczych, posiada działanie antybakteryjne i często nazywany jest naturalnym antybiotykiem. Zawiera nie tylko wiele cennych witamin, ale także aminokwasów i enzymów.

Objawy przeziębienia znakomicie łagodzi witamina C, której doskonałym źródłem są soki owocowe, szczególnie z pomarańczy, grejpfrutów i czarnej porzeczki. Duże ilości witaminy C zawiera  owoc kiwi. Nie bez znaczenia w przebiegu infekcji jest również stosowanie odpowiedniej diety dostarczającej organizmowi niezbędnej ilości składników odżywczych oraz witamin. Spożywane posiłki powinny składać się z potraw lekkostrawnych oraz dużej ilości owoców i warzyw.

Podczas przeziębienia lub grypy najlepiej nie wychodzić z domu do czasu ustąpienia objawów chorobowych. Należy pamiętać o częstym wietrzeniu pomieszczenia oraz o utrzymaniu w nim odpowiedniej temperatury powietrza, która nie powinna przekraczać 22 C. Świeże powietrze bogate w tlen przyspiesza procesy oczyszczania organizmu.

Wedle starej zasady, lepiej jest zapobiegać aniżeli leczyć, w związku z czym, najlepszą profilaktyką grypy jest szczepienie. Zaleca się szczepienia kobietom planującym ciążę w okresie zwiększonej zachorowalności, jednak szczepienie w czasie trwania ciąży powinno być dokładnie przedyskutowane z lekarzem prowadzącym, który po dokładnym przeanalizowaniu wszystkich wskazań i przeciwwskazań podejmie odpowiednią decyzję. Warto zaznaczyć, iż według najnowszych badań szczepienie chroni nie tylko matkę, ale również jej dziecko do ok. 24 miesiąca życia.

Nie należy lekceważyć nawet najmniejszych objawów rozpoczynającej się infekcji, gdyż może się ona rozwinąć i stanowić zagrożenie dla dalszego, prawidłowego przebiegu ciąży. Zbagatelizowanie i zaniedbanie pierwszych objawów przeziębienia lub grypy może spowodować, iż pojawią się powikłania, które mogą stać się bardzo niebezpieczne.