Zakres szczepień zalecanych jako standardowe dla każdego dziecka, jest w USA wyraźnie szerszy niż w naszym kraju. Jest to wypadkową dwóch czynników. Po pierwsze, w USA dużo większe są nakłady na ochronę zdrowia, co pozwala na refundowanie przez ubezpieczyciela najnowocześniejszych szczepionek. Po drugie, w USA bardzo promowane są działania przynoszące korzyści ekonomiczne dla systemu ubezpieczeń zdrowotnych, a szczepienia ochronne są jednym z działań przynoszących realne, duże oszczędności i korzyści zdrowotne, liczone w skali całego społeczeństwa.

W USA istnieje też bardzo rygorystyczny system nadzoru nad działaniami niepożądanymi, co sprawia, że szczepionki zarejestrowane jako rutynowo zalecane, są bardzo dokładnie zbadane, a korzyści z ich stosowania znacząco przewyższają ewentualne ryzyko.

Z tego powodu rekomendowany przez American Academy of Pediatrics (AAP), Advisory Committee on Immunization Practice (ACIP) oraz Centers for Disease Control and Prevention (CDC), amerykański schemat zalecanych szczepień ochronnych można z dużym prawdopodobieństwem uznać za schemat optymalny z punktu widzenia zarówno ekonomii ochrony zdrowia jak i aktualnych badań naukowych.

Zastosowanie takiego schematu u dziecka w Polsce jest oczywiście związane z koniecznością poniesienia przez pacjenta dużych nakładów na pełnopłatne szczepionki spoza listy szczepień refundowanych przez NFZ. Wydaje się jednak, że warto zapoznać się z poniższym schematem i informować pacjentów o możliwościach szczepień dodatkowych. Istnieje coraz większa grupa świadomych i dobrze sytuowanych rodziców, którzy docenią taką wiedzę lekarza.

Schorzenia, przeciwko którym zaleca się szczepienie wszystkich zdrowych dzieci w USA w roku 2007

1) Błonica, tężec, krztusiec - szczepionka DTP

Schemat podobny jak w naszym kraju, ale z jedną zasadniczą różnicą. Ze względu na narastającą liczbę zachorowań na krztusiec u nastolatków i dorosłych, w USA zaleca się powszechne stosowanie drugiej dawki przypominającej szczepionką TDaP u dzieci w wieku 11-18 lat. Służą do tego specjalne szczepionki o zmniejszonym ryzyku działań ubocznych, zarejestrowane do stosowania u nastolatków i dorosłych: BOOSTRIX i ADACEL (niedostępne w Polsce). Oczywiście wszystkie szczepienia podstawowe DTP (2, 4, 6 miesiąc i 16-18 miesiąc życia) są wykonywane szczepionkami acellularnymi, a najczęściej szczepionkami skojarzonymi z HiB, IPV i HBV.

2) Wirusowe zapalenie wątroby typu B

Schemat i zasady niemal identyczne jak w Polsce. Drobna różnica: trzecia dawka szczepionki przeciwko wzw B ma "szerokie okienko" podania: od 6 do 18 miesiąca życia. Wynika to z faktu, że wydłużenie odstępu pomiędzy 2 a 3 dawką nie wpływa na skuteczność szczepienia.

3) Polio

Schemat i zasady niemal identyczne jak w Polsce. Jedna drobna różnica - w Polsce dawka przypominająca w 6 roku życia to doustna szczepionka żywa atenuowana (OPV). W USA wszystkie dawki to pozajelitowe, inaktywowane IPV.

4) Świnka, odra, różyczka

Schemat i zasady niemal identyczne jak w Polsce. Jedna różnica - w Polsce dawka przypominająca przypada na 10 rok życia, w USA jest zalecana w przedziale 4-6 rok życia.

5) Zakażenia Haemophilus influenzae

Schemat i zasady identyczne jak w Polsce.

Na tym kończą się podobieństwa polskiego i amerykańskiego kalendarza szczepień. Od punktu 6 rozpoczynają się szczepienia, które są zalecane u każdego dziecka w USA, ale w Polsce nie znalazły się w kalendarzu szczepień obowiązkowych.

6) Ospa wietrzna

W USA szczepienie od wielu lat zalecane każdemu zdrowemu dziecku w wieku powyżej 12 miesięcy (optymalnie jako jedna dawka szczepionki podana w przedziale wieku 12-15 miesięcy). Jest to szczepienie o wyjątkowo dobrze udokumentowanych korzyściach, zarówno zdrowotnych, jak i ekonomicznych. Obecnie zaleca się dodatkowo rutynowe podawanie dawki przypominającej po 4-6 latach od szczepienia wykonanego w 12-15 miesiącu życia (zmiana rekomendacji w porównaniu z rokiem 2006!). Ma to zabezpieczyć dzieci przed wygasaniem odporności poszczepiennej, opisywanym u części pacjentów.

7) Zakażenia Streptococcus pneumoniae

Koniugowana 7-walentna szczepionka przeciwko pneumokokom (PCV) jest zalecana każdemu zdrowemu dziecku w wieku 2-23 miesięcy. W praktyce najczęściej stosuje się szczepionki skojarzone, czyli jednoczesne podawanie zestawu DTaP + HiB + IPV + PCV zaczynając od 2 miesiąca życia.

8) Grypa

Z uwagi na dużą podatność na zachorowanie i wyjątkowo liczne u małych dzieci powikłania pogrypowe, zaleca się aktualnie coroczne szczepienie każdego zdrowego dziecka w wieku 6-59 miesięcy (zwiększony zakres szczepień w porównaniu z rekomendacjami z roku 2006!). Uwaga! Dzieci w wieku < 8 lat, szczepione pierwszy raz przeciwko grypie, powinny otrzymać dwie dawki szczepionki. Rekomendacje z roku 2007 potwierdzają skuteczność i wygodę stosowania nowej postaci szczepionki przeciwko grypie - aerozolu donosowego (LAIV - live attenuated influenza vaccine), która może być stosowana do rutynowego, corocznego szczepienia u pacjentów w wieku 5-49 lat.

9) Biegunki rotawirusowe

Nowa rekomendacja! Od roku 2007 niemowlęta w USA są rutynowo szczepione przeciwko rotawirusom doustną szczepionką w 3 dawkach w 2, 4 i 6 miesiącu życia (razem ze szczepieniami DTaP, HiB i PCV)

10) Zakażenia wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV)

Nowa rekomendacja! Od roku 2007 zaleca się rutynowe podawanie szczepionki przeciwko HPV wszystkim dziewczętom w wieku 11-12 lat. Rekomendowane jest także doszczepienie nie szczepionych wcześniej dziewcząt w wieku 13-18 lat. Szczepienie wymaga podania 3 dawek w schemacie 0-2-6 miesięcy. Szczepionka zmniejsza ryzyko rozwoju raka szyjki macicy.

11) Wirusowe zapalenie wątroby typu A

Od paru lat zalecane w USA jako rutynowe szczepienie u każdego zdrowego dziecka w wieku 12-23 miesięcy. Do uzyskania odporności wymagane 2 dawki - druga po co najmniej 6 miesiącach.

12) Zakażenia Neisseria meningitidis

Utrzymano wprowadzone w roku 2006 zalecenie rutynowych szczepień przeciwko zakażeniom meningokokowym wszystkich zdrowych dzieci w wieku 11-12 lat oraz wszystkich dzieci w wieku powyżej 11 lat, nie zaszczepionych wcześniej. Szczepionką preferowaną powinna być bardziej skuteczna i nowocześniejsza szczepionka koniugowana (MCV4), aczkolwiek szczepionka polisacharydowa MPSV4 jest nadal dopuszczalna. Dzieci w wieku 2-10 lat mogą być szczepione jeżeli należą do grup ryzyka. Nadal nie zaleca się rutynowego szczepienia niemowląt.

Szczegółowy schemat amerykańskiego programu szczepień oraz oryginalne komentarze można znaleźć pod adresem: http://www.pediatrics.org/cgi/content/full/119/1/207